Spring naar inhoud

Jan Toorop: symbolist, avantgardist & jugendstil kunstenaar

[presentatie Iris Maalderink]
fragment sla-olie affiche (bewerkt)
slaoliestijl

De boeiende kunstenaar Jan Toorop is het thema van de lezing door Iris Maalderink op de NUT-ledenavond van 18 maart a.s.

Zelfportret 1915
Zelfportret

Johannes Theodorus (Jan) Toorop was een van de belangrijkste Nederlandse beeldend kunstenaars uit de periode 1880-1910: Vandaag expressionist of luminist, is hij morgen de meest minutieuze aandachtige détail tekenaar. “Deze week brutaal realist, zien we hem de volgende week als vroom mysticus of verfijnd symbolist, om zich weer daarna weer als realist te vertonen”. Dit schrijft een anonieme kunstcriticus in 1906 in het NRC over de kunstenaar Jan Toorop (1858-1928).

Hij is een veelzijdig kunstenaar die rond 1900 deel uitmaakt van de vernieuwingen in de moderne kunstwereld. Hij is een belangrijk Europese avant-gardist. Hij heeft contacten met kunstenaars als James Ensor en Piet Mondriaan. Al in zijn eigen tijd staat hij bekend om zijn vele stijlwisselingen: hij schildert realistisch, impressionistisch, pointillistisch, symbolistisch en geabstraheerd figuratief.

O Grave where is thy victory? (symbolisme)

De Jan Toorop-stijlen worden soms ook door elkaar gebruikt: de kunstenaar geeft aan dat hij deze vrijheid nodig heeft om te kunnen uitdrukken wat hij wil uitdrukken. Het idee achter een kunstwerk is voor hem belangrijker dan de stijl of techniek waarin het gemaakt wordt. Ook de thema’s in zijn werk zijn heel gevarieerd: van een weergave van het dagelijks leven tot mystieke en christelijke symboliek. In Nederland is Toorop eerst vooral bekend geworden door zijn affiche voor de Delftsche slaolie. Ook was hij actief als portrettekenaar en ontwierp hij keramiek, reclameaffiches en boekcovers. De Nederlandse art nouveau wordt vaak met zijn werk geassocieerd. In de laatste twintig jaar van zijn leven was hij sterk rooms-katholiek geïnspireerd.

Jan Toorop in de tuin bij de familie Deurvorst. Presentatie van dubbelportret.
Jan Toorop in de tuin bij de familie Deurvorst. Presentatie van dubbelportret.

Wist u dat Jan Toorop heeft een deel van zijn jeugd door gebracht heeft bij gastgezinnen in de Achterhoek? Hij ging naar de HBS in Winterswijk en kreeg er les van dezelfde tekenleraar, G.W. Schut, als Mondriaan. Om geld te verdienen schilderde hij veel portretten. Goed voor de zak, maar beroerd voor de humeur, zou hij gezegd hebben. In 1910 maakte Toorop in opdracht van Frans Deurvorst, directeur van de DRU (Ulft), een portret van diens vrouw Jacqueline met hun zoontje Marcel.

Iris Maalderink

Iris Maalderink, onze bekende plaatsgenote, heeft in Nijmegen kunstgeschiedenis gestudeerd en is als gids verbonden aan museum More in Gorssel. Ze geeft cursussen in kunstgeschiedenis en hield de afgelopen jaren regelmatig interessante lezingen voor het NUT, bijvoorbeeld over Theo van Doesburg, Gustav Klimt Jan Steen en meer.
Ook deze lezing belooft weer interessant te worden en vindt plaats in Jaimy’s restaurant , aanvang 20.00 uur, zaal open vanaf 19.30 uur. Toegang gratis voor NUT-leden maar anderen zijn ook van harte welkom  (€5,00 incl. een kopje koffie of thee).